چیرنکو دل‌اتنا، سگ تازی باستانی سیسیل، شکارچی باریک و ورزشکاری با شتاب‌های ناگهانی است. در خانه همدمی ملایم و کم‌توقع است که به خاطر وفاداری و مهربانی‌اش عزیز شمرده می‌شود.
چیرنکو («چیرنِکو»؛ جمع آن چیرنکی) کمتر از ۵۱ سانتی‌متر قد دارد و اغلب «نسخه کوچک‌تر فرعون هاوند»، خویش مالتایی‌اش، توصیف می‌شود. موی این شکارچی باریک ولی سرسخت از رنگ بور روشن تا تیره یا شاه‌بلوطی است. گوش‌های بزرگ و ایستاده حالت هوشیار چشم‌های کهربایی یا اُخرایی‌اش را که با موی بدن هماهنگ است برجسته می‌کند.
از بسیاری جهات این سیسیلی‌های چابک و بلندپا تازی‌هایی معمولی‌اند: شیرین‌خو، مستقل و بی‌شک نفس‌گیر در سرعت. گفته می‌شود از تازی‌های معمول کمی آموزش‌پذیرترند. این یادگاران زنده باستان تقریباً بدون تأثیر مدها و تمایلات گذرا وارد قرن بیست‌ویکم شده‌اند.
چیرنکو باید غذای باکیفیت متناسب با سن (توله، بالغ یا مسن) و سطح فعالیتش بخورد. پیش از دادن غذای انسانی بدانید کدام‌ها برای سگ بی‌خطرند. اگر درباره وزن یا رژیم سؤالی دارید، با دامپزشک یا پرورش‌دهنده مشورت کنید. آب تمیز و تازه همیشه باید در دسترس باشد.
موی کوتاه و صاف چیرنکو مراقبت کمی لازم دارد. برس کشیدن ملایم هفتگی با برس نرم یا دستکش مخصوص هاوند او را آراسته نگه می‌دارد و فقط گاهی در صورت نیاز حمام کافی است. گوش‌ها را مرتب از نظر کثیفی یا جرم اضافی بررسی کنید و در صورت نیاز با گاز نرم و محلول گوش‌پاک‌کن تمیز کنید؛ پرورش‌دهنده یا دامپزشک مارک مناسب را پیشنهاد می‌کند. اگر ناخن‌ها به‌طور طبیعی ساییده نمی‌شوند باید مرتب کوتاه شوند، چون ناخن بلند آزاردهنده است.
برای ارضای طبع بسیار باهوش و کنجکاو چیرنکو، ورزش بدنی متوسط و تحریک ذهنی ضروری است. وقتی کاری داشته باشد، چه رقابت در رینگ نمایش یا مسابقات سگی و چه عضو فعال خانواده، بهترین حالتش را دارد. پیاده‌روی طولانی و فعالیت با صاحبانش را دوست دارد. به دلیل غریزه شکار قوی، نباید در جاهای غیرمحصور بدون بند رهایش کرد، چون ممکن است نتواند جلوی دویدن به دنبال طعمه را بگیرد. حیاط محصور برای بازی با صاحب خوب است، اما نباید مدت طولانی بدون توجه بیرون تنها بماند چون تنها و ناراضی می‌شود.
چیرنکو طبع مستقل و قوی‌ای دارد که برای شکارچی لازم است، اما دوستانه و مهربان است و حیوان خانگی عالی‌ای می‌شود. به آموزش ملایم خوب پاسخ می‌دهد و می‌توان در اطاعت، رالی، چابکی، ردیابی و البته دلیل تاریخی وجودش، شکار، آموزشش داد. بسیاری از چیرنکی‌ها تعقیب طعمه را دوست دارند. به دلیل غریزه شکار قوی، هنگام آشنا کردنش با گربه‌ها و حیوانات کوچک باید دقت کرد. اجتماعی‌سازی زودهنگام و کلاس آموزش توله توصیه می‌شود.
چیرنکو دل‌اتنا نژادی بسیار سرسخت و سالم است. با تغذیه عالی، مراقبت منظم دامپزشکی، کنترل انگل و تحریک ذهنی و بدنی لازم، همدمی شاد و دیرزی خواهد بود. صاحب باید هر هفته گوش‌ها را سریع برای نشانه‌های عفونت بررسی کند و دندان‌ها را مکرر با خمیردندان مخصوص سگ مسواک بزند.
سگ شکاری متوسط، برازنده و باریک ولی قوی و سرسخت. بلندپا، سبک‌ساخت و با خط بدن مربع، موی ظریف و گوش‌های ایستاده، همیشه هوشیار.
حالت چهره هوشیار است. چشم‌ها نسبتاً کوچک و بیضی، کهربایی یا اُخرایی و هماهنگ با مو است. گوش‌ها خیلی بالا و نزدیک هم، ایستاده و سفت و مثلثی با نوک باریک است. جمجمه در نیمرخ تقریباً صاف و لاغر و پوزه هم‌طول جمجمه است.
سینه تا آرنج یا نزدیک آن می‌رسد. دنده‌ها کمی گرد و باریک ولی نه تخت‌اند. زیر بدن پاک و بالارونده، پشت صاف بدون عضله‌های برجسته و سرین کم‌شیب و تند رو به پایین است.
دست‌ها از جلو صاف و موازی است. شانه‌ها قوی، بلند و با شیب متوسط و عقب‌تنه عضلانی و بدون زاویه افراطی است. پنجه‌ها محکم، کمی بیضی و کف‌پا سفت است.
روی سر، گوش‌ها و پاها کوتاه است و روی بدن کوتاه تا نیمه‌بلند (حدود ۳ سانتی‌متر)، اما صاف و چسبیده، از نرم تا کمی زبر. هیچ پری ندارد.
دم پایین‌گذاشته، در ته نسبتاً ضخیم و تا مفصل هاک می‌رسد. هنگام فعالیت بالا و خمیده و در استراحت شمشیری حمل می‌شود. دمی که روی پشت حلقه شود عیب جدی است.
گمان می‌رود مصریان باستان «تازی‌ها» یا سگ‌های تعقیبی، شکارچیان انفجاری سریع با الگوی گری‌هاوند، را کامل کردند و شاخه‌هایی از «هاوند مصری» در خاورمیانه و حوضه مدیترانه توسعه و معامله شد. سرنخی از خاستگاه چیرنکو در نامش است: از واژه‌ای یونانی به معنای «سگ سیرنه (لیبی)» می‌آید. احتمالاً حدود ۳۰۰۰ سال پیش نیاکانش با کشتی‌های فنیقی‌ها، تاجران ماهر جهان باستان، به سیسیل رسیدند. از ۵۰۰ پیش از میلاد سگ‌هایی شبیه چیرنکو روی سکه‌های سیسیل دیده می‌شود. هزاران سال این سگ‌ها خرگوش و پرنده شکار را در دامنه‌های سنگی اتنا، بزرگ‌ترین آتشفشان فعال اروپا، دنبال کرده‌اند. ظاهر ظریفش گول‌تان ندهد: کارگری سرسخت و بادوام است که در آب‌وهوای گرم و زمین ناهموار وطنش ساعت‌ها بدون آب و غذا شکار می‌کند. در اوایل دهه ۱۹۳۰ نژاد در آستانه نابودی بود. دکتر موریتسیو مینیکو، دامپزشک، مقاله‌ای پرشور درباره انقراض قریب‌الوقوع آن نوشت و بارونس آگاتا پاترنه کاستلو، اشراف‌زاده سیسیلی، ۲۶ سال برای احیایش کوشید. باشگاه کنل ایتالیا در ۱۹۳۹ و انجمن کنل آمریکا در ۲۰۱۵ آن را شناختند.
تجربه خود را با سایر دوستان پت‌راید به اشتراک بگذارید.
